zondag 2 december 2012

Geldsysteem rijp voor de sloop?

Door de bankencrisis ligt ook het geldsysteem onder het vergrootglas. Moet dit, net als de banken, niet opnieuw worden beoordeeld ? Is het geldsysteem niet teveel verstrengeld met diezelfde banken die de oorzaak zijn geweest van de kredietcrisis en de daarop volgende financiële crisis?

Een visie hierop is te lezen in “Een verkenning van ons Geldsysteem”, een publicatie van de Economy Transformers community. Beschermheer van de Economy Transformers is Herman Wijffels. Auteur hiervan is onder andere Helen Toxopeus. Helen heeft eind november ook een artikel geschreven op Molblog : “Meer samenwerken met minder geld”, een artikel in aanloop naar de uitreiking van de Financial Marketing Award 2012 binnen de Financial Marketing Channel.

In de essentie van de publicatie Een verkenning van ons Geldsysteem kan ik mij helemaal vinden. Een duurzame rol van het financiële systeem is noodzakelijk om te komen tot een economie die ten dienste staat aan mensen zonder wij het milieu te zwaar belasten. Bezwaar van mijn kant is dat teveel gesproken wordt over het ‘systeem’ en dat te makkelijk wordt voorbij gegaan aan het feit dat wij dat ‘systeem’ vormen.

Graaicultuur
Zoals ook te lezen is in “Een verkenning van ons Geldsysteem” staat onder andere de vraag centraal:
“Wat zijn de belangrijkste patronen in ons huidige geldsysteem die een (op lange termijn) duurzame economie en geldsysteem in de weg staan? “

Zoals te verwachten is, is een belangrijke sta-in-de-weg de financiële sector. Verworden van kredietverlener tot instelling die de meeste inkomsten haalt uit afgeleide financiële producten, hebben deze sector en haar stakeholders er alle belang bij het bestaande geldsysteem in stand te houden. Er zijn onvoldoende onderliggende waarden. Met andere woorden, er is sprake van een zeepbel die op springen staat. Niemand die hierbij gebaat is, zeker ook de overheid niet.

Hierbij wordt echter over het hoofd gezien dat banken ook gedreven worden tot winstmaximalisatie door de vraag van de investeerders en aandeelhouders. Dat zijn wij ook. Iedereen wil een graantje meepikken van de groei, de winsten en de stijgende aandeelkoersen. Dat zijn diezelfde mensen die nu klagen over bankiers als graaiers, oplichters en ander fraais.

Keuzes
Terecht punt is dat onze bestedingen, niet als individu maar als groep consumenten mede bepalen hoe bedrijven investeren en produceren. Als individu zijn we ons daar onvoldoende van bewust. De Triodos Bank en de ASN Bank hebben dit aspect in hun strategie verwerkt. Dat geeft tegelijk het probleem aan: te weinig mensen voelen zich hierdoor aangesproken. Als gevolg waarvan met marktaandeel van deze banken beperkt blijft.

Rente
Rente heeft de afgelopen eeuwen gezorgd voor groei. Onder de impuls dat investeringen geld opleveren - meer dan de investering alleen – is de economie en daarmee de welvaart enorm gegroeid. Rente heeft ook nadelen. Het zorgt voor inkomensverschillen en daarnaast ook de noodzaak van blijvende groei. Is er een alternatief? Zeker wel. Eén van de oplossingen is om te werken met winstafhankelijke rendementen. Voordeel hiervan is dat de focus ligt op bedrijfsontwikkeling in plaats van ‘sec’ de financiering. En daarmee het geld en niet de juist zo belangrijke activiteit.

Belangrijk is dan wel dat mensen willen afzien van een van te voren bepaald vast of lager rendement. Dat gebeurt nu ook al, denk aan de aandelenmarkt, maar het is wat anders als er geen alternatief meer is. Wie wil het risico lopen dat hij of zij volgend jaar minder geld heeft? Daarnaast is het zoveel aantrekkelijker te weten dat je over drie maanden 3% rente ontvangt, dan over twee jaar 10% rendement.

Bezit is niet zaligmakend
Geld wordt gezien als doel op zich. Maar is dat zo? “Bezit” is belangrijk geworden om uitdrukking te geven aan welvaart en voorspoed. Geld is het middel er naar toe. Wanneer we geld en het geldsysteem een minder prominente rol willen laten spelen, zullen we eerst een stap moeten zetten naar een minder materialistische wereld. En wereld waarin de aarde en de natuurlijke bronnen worden gerespecteerd en waarin ‘samen’ vóór ‘ik’ komt.

De mens moet veranderen, niet het systeem
Welk systeem we ook afbreken, als de mens niet verandert, dan zal elk nieuw systeem op termijn leiden tot een situatie waarin ‘weinigen’ veel meer hebben en krijgen dan de ‘velen’. Waarmee ik niet wil zeggen dat alle bezit gelijk verdeeld moet worden, maar iedereen gelijke kansen heeft om bezit te verwerven. Soms is nivelleren wél een feestje.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten